File: /opt/bitnami/apache/manual/sections.html.tr.utf8
<!DOCTYPE html SYSTEM "about:legacy-compat">
<html lang="tr"><head><META http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8">
<meta content="width=device-width, initial-scale=1" name="viewport">
<!--
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
This file is generated from xml source: DO NOT EDIT
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
-->
<title>Yapılandırma Bölümleri - Apache HTTP Sunucusu Sürüm 2.4</title>
<link href="./style/css/manual.css" rel="stylesheet" media="all" type="text/css" title="Main stylesheet">
<link href="./style/css/manual-loose-100pc.css" rel="alternate stylesheet" media="all" type="text/css" title="No Sidebar - Default font size">
<link href="./style/css/manual-print.css" rel="stylesheet" media="print" type="text/css"><link rel="stylesheet" type="text/css" href="./style/css/prettify.css">
<script src="./style/scripts/prettify.min.js">
</script>
<link href="./images/favicon.png" rel="shortcut icon"></head>
<body id="manual-page"><div id="page-header">
<p class="menu"><a href="./mod/">Modüller</a> | <a href="./mod/quickreference.html">Yönergeler</a> | <a href="https://cwiki.apache.org/confluence/display/httpd/FAQ">SSS</a> | <a href="./glossary.html">Terimler</a> | <a href="./sitemap.html">Site Haritası</a> | <a href="https://bz.apache.org/bugzilla/enter_bug.cgi?product=Apache%20httpd-2">Hata bildir</a></p>
<p class="apache">Apache HTTP Sunucusu Sürüm 2.4</p>
<img alt="" src="./images/feather.png"></div>
<div class="up"><a href="./"><img title="<-" alt="<-" src="./images/left.gif"></a></div>
<div id="path">
<a href="https://www.apache.org/">Apache</a> > <a href="https://httpd.apache.org/">HTTP Sunucusu</a> > <a href="https://httpd.apache.org/docs/">Belgeleme</a> > <a href="./">Sürüm 2.4</a></div><div id="page-content"><div id="preamble"><h1>Yapılandırma Bölümleri</h1>
<button aria-label="Toggle language list" class="lang-toggle"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" stroke-width="2" stroke="currentColor" fill="none" viewBox="0 0 24 24" height="16" width="16"><circle r="10" cy="12" cx="12"/><line y2="12" x2="22" y1="12" x1="2"/><path d="M12 2a15.3 15.3 0 0 1 4 10 15.3 15.3 0 0 1-4 10 15.3 15.3 0 0 1-4-10 15.3 15.3 0 0 1 4-10z"/></svg></button>
<div class="toplang">
<p><span>Mevcut Diller: </span><a href="./en/sections.html" hreflang="en" rel="alternate" title="English"> en </a> |
<a href="./fr/sections.html" hreflang="fr" rel="alternate" title="Français"> fr </a> |
<a href="./ja/sections.html" hreflang="ja" rel="alternate" title="Japanese"> ja </a> |
<a href="./ko/sections.html" hreflang="ko" rel="alternate" title="Korean"> ko </a> |
<a href="./tr/sections.html" title="Türkçe"> tr </a></p>
</div>
<div class="outofdate">Bu çeviri güncel olmayabilir. Son değişiklikler için İngilizce sürüm geçerlidir.</div>
<p><a href="configuring.html">Yapılandırma dosyaları</a>ndaki
yönergeler sunucunun tamamına uygulanacağı gibi sadece belli dizinler,
dosyalar, konaklar veya URL'lere uygulanmakla sınırlanabilir. Bu
belgede, yapılandırma bölümü taşıyıcılarınının veya
<code>.htaccess</code> dosyalarının, yapılandırma dosyalarındaki diğer
yönergelerin etki alanlarını değiştirtirmek için nasıl kullanılacağı
açıklanmıştır.</p>
</div>
<div id="quickview"><ul id="toc"><li><img alt="" src="./images/down.gif"> <a href="#types">Yapılandırma Bölümü Taşıyıcılarının Türleri</a></li>
<li><img alt="" src="./images/down.gif"> <a href="#file-and-web">Dosya Sistemi, Site Alanı ve Mantıksal İfadeler</a></li>
<li><img alt="" src="./images/down.gif"> <a href="#virtualhost">Sanal Konaklar</a></li>
<li><img alt="" src="./images/down.gif"> <a href="#proxy">Vekil</a></li>
<li><img alt="" src="./images/down.gif"> <a href="#whatwhere">Hangi Yönergelere İzin Veriliyor?</a></li>
<li><img alt="" src="./images/down.gif"> <a href="#merging">Bölümler Nasıl Katıştırılır?</a></li>
</ul></div>
<div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="types">Yapılandırma Bölümü Taşıyıcılarının Türleri <a title="Permanent link" href="#types" class="permalink">¶</a></h2>
<table class="related"><tr><th>İlgili Modüller</th><th>İlgili Yönergeler</th></tr><tr><td><ul><li><code class="module"><a href="./mod/core.html">core</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_version.html">mod_version</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_proxy.html">mod_proxy</a></code></li></ul></td><td><ul><li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#directorymatch"><DirectoryMatch></a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#files"><Files></a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#filesmatch"><FilesMatch></a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#if"><If></a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#ifdefine"><IfDefine></a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#ifmodule"><IfModule></a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_version.html#ifversion"><IfVersion></a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#location"><Location></a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#locationmatch"><LocationMatch></a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_md.html#mdomainsetsection"><MDomainSet></a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_proxy.html#proxy"><Proxy></a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_proxy.html#proxymatch"><ProxyMatch></a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#virtualhost"><VirtualHost></a></code></li></ul></td></tr></table>
<p>İki temel taşıyıcı türü vardır. Taşıyıcıların çoğu her istek için
değerlendirmeye alınır. Taşıyıcılardaki yönergeler ise sadece bu
taşıyıcılarla eşleşen istekler için uygulanır. Diğer yandan,
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#ifdefine"><IfDefine></a></code>,
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#ifmodule"><IfModule></a></code> ve
<code class="directive"><a href="./mod/mod_version.html#ifversion"><IfVersion></a></code>
taşıyıcıları sadece sunucu başlatılırken veya yeniden başlatılırken
değerlendirmeye alınır. Başlatma sırasında gerektirdikleri koşullar
sağlanıyorsa içerdikleri yönergeler tüm isteklere uygulanır. Aksi
takdirde, içerdikleri yönergeler yok sayılır.</p>
<p><code class="directive"><a href="./mod/core.html#ifdefine"><IfDefine></a></code> yönergesi
sadece <code class="program"><a href="./programs/httpd.html">httpd</a></code> komut satırında uygun parametreler
tanımlanmışsa uygulanabilecek yönergeleri içerir. Örneğin, aşağıdaki
yapılandırma ile tüm isteklerin diğer siteye yönlendirilebilmesi sadece
sunucu <code>httpd -DClosedForNow</code> komut satırı ile başlatıldığı
takdirde mümkün olur:</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><IfDefine ClosedForNow>
Redirect "/" "http://otherserver.example.com/"
</IfDefine></pre>
<p><code class="directive"><a href="./mod/core.html#ifmodule"><IfModule></a></code> yönergesi
sadece belli bir modülün sunucuda kullanılabilir durumda olması halinde
uygulanabilecek yönergeleri içerir. Modülün ya sunucuyla birlikte durağan
olarak derlenmiş olması ya da devingen olarak derlenmiş ve yapılandırma
dosyasında yönergeden önce o modüle ilişkin bir <code class="directive"><a href="./mod/mod_so.html#loadmodule">LoadModule</a></code> satırının bulunması gerekir. Bu
yönergeyi sadece belli bir modülün varlığının veya yokluğunun
yapılandırma dosyanızın çalışmasını etkilememesini istediğiniz durumlarda
kullanmalısınız. Eksik modüllerle ilgili hata iletilerini
engellediğinden, taşıyıcı içine, her zaman çalışması istenen yönergeler
konulmamalıdır.</p>
<p>Aşağıdaki örnekte, <code class="directive"><a href="./mod/mod_mime_magic.html#mimemagicfile">MimeMagicFile</a></code> yönergesi sadece
<code class="module"><a href="./mod/mod_mime_magic.html">mod_mime_magic</a></code> modülü mevcutsa uygulanacaktır.</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><IfModule mod_mime_magic.c>
MimeMagicFile "conf/magic"
</IfModule></pre>
<p><code class="directive"><a href="./mod/mod_version.html#ifversion"><IfVersion></a></code>
yönergesi sunucunun belli bir sürümünün çalıştırılması halinde
uygulanabilecek yönergeleri içerebilmesi dışında <code class="directive"><a href="./mod/core.html#ifdefine"><IfDefine></a></code> ve <code class="directive"><a href="./mod/core.html#ifmodule"><IfModule></a></code> yönergeleri gibidir.
<code class="module"><a href="./mod/mod_version.html">mod_version</a></code> modülü farklı httpd sürümleri ve farklı
yapılandırmalarla büyük ağlarda çalışmayı mümkün kılmak veya sürüm
denemeleri yapabilmek amacıyla tasarlanmıştır.</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><IfVersion >= 2.4>
# burası sadece 2.4.0 veya daha üstü sürümlerde
# iş görür.
</IfVersion></pre>
<p><code class="directive"><a href="./mod/core.html#ifdefine"><IfDefine></a></code>,
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#ifmodule"><IfModule></a></code> ve
<code class="directive"><a href="./mod/mod_version.html#ifversion"><IfVersion></a></code>
yönergelerinin önüne "!" konularak olumsuz koşullar için uygulanabilir.
Ayrıca, bu bölümler daha karmaşık sınırlamalar elde etmek amacıyla bir
diğerinin içinde kullanılabilirler.</p>
</div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="file-and-web">Dosya Sistemi, Site Alanı ve Mantıksal İfadeler <a title="Permanent link" href="#file-and-web" class="permalink">¶</a></h2>
<p>En sık kullanılan yapılandırma bölümü taşıyıcıları dosya sistemindeki
veya site alanındaki belli yerlerin yapılandırmalarını değiştirmekte
kullanılanlardır. Öncelikle, bu ikisi arasındaki farkları bilmek
önemlidir. Dosya sistemi disklerinizin işletim sistemi tarafından size
gösterilen halidir. Örneğin, öntanımlı kurulumda Apache httpd, Unix
sistemlerinde <code>/usr/local/apache2</code> altındayken Windows
sistemlerinde <code>"c:/Program Files/Apache Group/Apache2"</code>
altındadır. (Bilgi: Windows için bile, Apache httpd yapılandırma
dosyalarında dosya yolu belirtilirken tersbölü değil normal bölü
karakterleri kullanılır.) Site alanı ise sunucu tarafından istemciye
sunulan dizin ağacıdır. Yani, site alanı içindeki <code>/dir/</code>
dizini, Apache httpd'nin Unix üzerinde dosya sistemine öntanımlı olarak
kurulduğu yer göz önüne alınarak, dosya sistemindeki
<code>/usr/local/apache2/htdocs/dir/</code> dizinine karşılıktır. Site
sayfaları veritabanlarından veya başka yerlerden devingen olarak
üretilebildiğinden site alanlarının doğrudan dosya sistemine eşlenmesi
gerekli değildir.</p>
<h3 id="filesystem">Dosya Sistemi Taşıyıcıları</h3>
<p><code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code>
ve <code class="directive"><a href="./mod/core.html#files"><Files></a></code>
taşıyıcıları, <a class="glossarylink" href="./glossary.html#regex" title="sözlüğe bakınız">düzenli ifade</a> karşılıkları
ile beraber, yönergeleri dosya sisteminin parçalarına uygularlar. Bir
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code> bölümü
içindeki yönergeler belli bir dosya sistemi dizinine ve onun alt
dizinlerine uygulanır. Aynı etki <a href="howto/htaccess.html">.htaccess
dosyaları</a> kullanılarak da sağlanabilir. Örneğin aşağıdaki
yapılandırmada, <code>/var/web/dir1</code> dizini ve alt dizinlerinde
dizin içeriğinin listelenmesi etkin kılınmaktadır.</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><Directory "/var/web/dir1">
Options +Indexes
</Directory></pre>
<p>Bir <code class="directive"><a href="./mod/core.html#files"><Files></a></code> bölümü
içindeki yönergeler, hangi dizinde bulunduğuna bakılmaksızın ismi
belirtilen dosyalara uygulanır. Örneğin, aşağıdaki yapılandırma
yönergeleri yapılandırma dosyasının ana bölümüne yerleştirildiği takdirde
<code>gizli.html</code> isimli dosyalara nerede bulunursa bulunsun
erişime izin vermeyecektir.</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><Files "gizli.html">
Require all denied
</Files></pre>
<p>Dosya sisteminin belli bir yerindeki belli dosyalarla ilgili yaptırımlar
için <code class="directive"><a href="./mod/core.html#files"><Files></a></code> ve
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code> bölümleri
birlikte kullanılabilir. Örneğin, aşağıdaki yapılandırma
<code>/var/web/dir1/gizli.html</code>,
<code>/var/web/dir1/subdir2/gizli.html</code>,
<code>/var/web/dir1/subdir3/gizli.html</code> ve
<code>/var/web/dir1/</code> altında bulunabilecek diğer tüm
<code>gizli.html</code> dosyalarına erişimi yasaklar.</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><Directory "/var/web/dir1"><br>
<Files "gizli.html"><br>
Require all denied
</Files><br>
</Directory></pre>
<h3 id="webspace">Site Alanı Taşıyıcıları</h3>
<p><code class="directive"><a href="./mod/core.html#location"><Location></a></code> yönergesi
ve yönergenin <a class="glossarylink" href="./glossary.html#regex" title="sözlüğe bakınız">düzenli ifade</a> karşılığı
site alanındaki içerik için yapılandırmayı değiştirir. Örneğin aşağıdaki
yapılandırma, <code>/gizli</code> ile başlayan URL yollarına erişimi
engeller. Özellikle, <code>http://siteniz.mesela.dom/gizli</code>,
<code>http://siteniz.mesela.dom/gizli123</code> ve
<code>http://siteniz.mesela.dom/gizli/dir/dosya.html</code>
istekleri yanında <code>/gizli</code> ile başlayan diğer isteklere de
uygulanır.</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><LocationMatch "^/gizli">
Require all denied
</LocationMatch></pre>
<p>Dosya sistemi ile etkileşime girmeyen herşey için
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#location"><Location></a></code>
yönergesi gerekir. Aşağıdaki örnekte, belli bir URL'nin
<code class="module"><a href="./mod/mod_status.html">mod_status</a></code> modülü tarafından sağlanan bir dahili
Apache eylemcisine nasıl eşlenebileceği gösterilmiştir. Bu örnek
için dosya sisteminde <code>server-status</code> adında bir dosya
veya dizin bulunması gerekli değildir.</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><Location "/server-status">
SetHandler server-status
</Location></pre>
<h3 id="overlapping-webspace">Site Alanında Çakışma</h3>
<p>Belli bölümler ve yönergeler değerlendirilirken çakışan iki URL bir URL
olarak dikkate alınır. <code class="directive"><a href="./mod/core.html#location"><Location></a></code> yönergesi için bu şöyle olurdu:</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><Location "/foo">
</Location>
<Location "/foo/bar">
</Location></pre>
<p>Diğer yandan <code class="directive"><a href="./mod/mod_alias.html#takma adlar"><Takma
adlar></a></code> tam tersi eşlenir:</p>
<pre class="prettyprint lang-config">Alias "/foo/bar" "/srv/www/uncommon/bar"
Alias "/foo" "/srv/www/common/foo"</pre>
<p>Aynısı <code class="directive"><a href="./mod/mod_proxy.html#proxypass">ProxyPass</a></code>
yönergeleri için de geçerlidir:</p>
<pre class="prettyprint lang-config">ProxyPass "/special-area" "http://special.example.com" smax=5 max=10
ProxyPass "/" "balancer://mycluster/" stickysession=JSESSIONID|jsessionid nofailover=On</pre>
<h3 id="wildcards">Dosya Adı Şablonları ve Düzenli İfadeler</h3>
<p><code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code>,
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#files"><Files></a></code> ve
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#location"><Location></a></code>
yönergelerinde, Standart C kütüphanesindeki <code>fnmatch</code>
işlevindeki gibi kabuk tarzı dosya ismi kalıpları kullanılabilir. "*"
karakteri herhangi bir karakter dizisi ile eşleşirken "?" karakteri tek
tek karakterlerle ve "[<em>seq</em>]" kalıbı ise <em>seq</em> içindeki
her karakterle eşleşir. "/" karakteri her hangi bir kalıp karakteri ile
eşleşmez; açıkça belirtilmesi gerekir.</p>
<p>Daha esnek bir eşleşmenin gerekli olduğu durumlar için her taşıyıcının
bir düzenli ifade karşılığı vardır. <code class="directive"><a href="./mod/core.html#directorymatch"><DirectoryMatch></a></code>, <code class="directive"><a href="./mod/core.html#filesmatch"><FilesMatch></a></code> ve <code class="directive"><a href="./mod/core.html#locationmatch"><LocationMatch></a></code> yönergelerinde gerekli
eşleşmeleri seçmek için perl uyumlu <a class="glossarylink" href="./glossary.html#regex" title="sözlüğe bakınız">düzenli
ifadelerin</a> kullanımına izin verilir. Ayrıca, yönergelerin
uygulanışının düzenli ifade bölümleri kullanılarak nasıl
değiştirileceğini öğrenmek için, aşağıda, yapılandırmanın
katıştırılmasıyla ilgili bölüme de bakınız.</p>
<p>Tüm kullanıcı dizinlerine ilişkin yapılandırmayı değiştirmek için dosya
ismi kalıpları şöyle kullanılabilirdi:</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><Directory "/home/*/public_html">
Options Indexes
</Directory></pre>
<p>Düzenli ifade bölümleri kullanarak çeşitli türlerdeki resim dosyalarına
erişimi bir defada yasaklayabiliriz:</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><FilesMatch "\.(?i:gif|jpe?g|png)$">
Require all denied
</FilesMatch></pre>
<p><strong>İsimli gruplar ve geriye başvurular</strong> içeren düzenli
ifadeler ortama eklenirken ilgili isimler büyük harfli yapılır. Böylece,
URL'lere ve dosya yolları elemanlarına <a href="expr.html">ifadelerin
içinden</a> ve <code class="module"><a href="./mod/mod_rewrite.html">mod_rewrite</a></code> gibi modüllerden başvurmak
mümkün olur.</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><DirectoryMatch "^/var/www/combined/(?<SITENAME>[^/]+)">
Require ldap-group "cn=%{env:MATCH_SITENAME},ou=combined,o=Example"
</DirectoryMatch></pre>
<h3 id="expressions">Mantıksal İfadeler</h3>
<p><code class="directive"><a href="./mod/core.html#if"><If></a></code> yönergesi bir
mantıksal ifade olarak belirtilebilen bir kurala bağlı olarak
yapılandırmayı değiştirebilir. Örneğin, aşağıdaki yapılandırmada,
<code>HTTP Referer</code> başlığı "http://www.example.com/" ile
başlamıyorsa erişimi yasaklar.</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><If "!(%{HTTP_REFERER} -strmatch 'http://www.example.com/*')">
Require all denied
</If></pre>
<h3 id="whichwhen">Ne, Ne Zaman Kullanılır?</h3>
<p>Dosya sistemi taşıyıcıları ile site alanı taşıyıcıları arasında seçim
yapmak aslında oldukça kolaydır. Dosya sisteminde bulunan nesnelere
uygulanacak yönergeler için daima <code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code> veya <code class="directive"><a href="./mod/core.html#files"><Files></a></code> kullanılır. Dosya sisteminde bulunmayan nesnelere
(bir sayfanın bir veritabanı tarafından üretilmesi gibi) uygulanacak
yönergeler için ise <code class="directive"><a href="./mod/core.html#location"><Location></a></code> kullanılır.</p>
<p>Dosya sistemindeki nesnelere erişimi kısıtlarken asla
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#location"><Location></a></code>
kullanmamak önemlidir. Bunun sebebi farklı site alanı konumlarının
(URL'ler) aynı dosya sistemi konumuna eşlenebilmesi dolayısıyla
kısıtlamalarınızın etrafından dolaşılabilmesine izin vermesidir.
Örneğin, aşağıdaki yapılandırmayı ele alalım:</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><Location "/dir/">
Require all denied
</Location></pre>
<p><code>http://siteniz.mesela.dom/dir/</code> için bir istek yapılmışsa
bu doğru çalışacaktır. Fakat dosya sistemi harf büyüklüğüne duyarsızsa
ne olacak? Kısıtlamanız, istek
<code>http://siteniz.mesela.dom/DIR/</code>
şeklinde yapılarak kolayca geçersiz kılınabilir. Halbuki <code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code> yönergesi isteğin
nasıl yapıldığına bakılmaksızın bu konumdan sunulan her türlü içeriğe
uygulanacaktı. (Dosya sistemi bağlarıyla bu da aşılabilir. Sembolik
bağlar kullanılarak aynı dizin dosya sisteminin bir çok yerine
yerleştirilebilir. <code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code> yönergesi dosya yolunu sıfırlamaksızın sembolik
bağları izleyecektir. Bu bakımdan, en yüksek seviyede güvenlik için uygun
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#options">Options</a></code> yönergesi ile sembolik
bağların izlenmesi devredışı bırakılabilir.)</p>
<p>Belki de siz sırf harf büyüklüğüne duyarlı bir dosya sistemi
kullanıyorsunuz diye böyle uygulamalara ihtiyacınız olmadığını düşünüyor
olabilirsiniz, fakat aynı site alanını çok sayıda dosya sistemi konumuna
eşleyecek daha bir sürü yol bulunduğunu unutmayınız. Bu bakımdan dosya
sisteminde yapacağınız kısıtlamalarda daima dosya sistemi taşıyıcılarını
kullanmalısınız. Bununla birlikte bu kuralın da bir istisnası vardır.
Yapılandırma kısıtlamalarının bir <code><Location "/"></code> bölümü
içine koyulması, bu bölüme konan yönergelerin etki alanının belli bir URL
ile sınırlı olmaması nedeniyle mükemmelen güvenlidir.</p>
<h3 id="nesting">Bölüm iç içeliği</h3>
<p>Bazı bölüm türleri başka bölüm türlerinin içinde olabilir. Bir yandan,
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#files"><Files></a></code> bölümü
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code> bölümünün
içinde bulunabilirken diğer yandan bir <code class="directive"><a href="./mod/core.html#if"><If></a></code> bölümü <code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code>, <code class="directive"><a href="./mod/core.html#location"><Location></a></code> ve <code class="directive"><a href="./mod/core.html#files"><Files></a></code> bölümlerinde bulunabilir fakat
başka bir <code class="directive"><a href="./mod/core.html#if"><If></a></code> bölümünün
içinde bulunamaz. Bu bölümlerin düzenli ifadeli türevleri de benzer tarzda
davranır.</p>
<p>İç içe bölümler, aynı türdeki iç içe olmayan bölümlerin sonrasına
yerleştirilir.</p>
</div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="virtualhost">Sanal Konaklar <a title="Permanent link" href="#virtualhost" class="permalink">¶</a></h2>
<p><code class="directive"><a href="./mod/core.html#virtualhost"><VirtualHost></a></code>
taşıyıcısının içinde belli bir konağa uygulanan yönergeler bulunur.
Aynı makinede çok sayıda konağı farklı yapılandırmalarla sunuyorsanız
bu taşıyıcı çok işinize yarar. Daha fazla bilgi için
<a href="vhosts/">Sanal Konak Belgeleri</a> bölümüne bakınız.</p>
</div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="proxy">Vekil <a title="Permanent link" href="#proxy" class="permalink">¶</a></h2>
<p><code class="directive"><a href="./mod/mod_proxy.html#proxy"><Proxy></a></code>
ve <code class="directive"><a href="./mod/mod_proxy.html#proxymatch"><ProxyMatch></a></code>
taşıyıcıları, sadece belli bir URL ile eşleşen <code class="module"><a href="./mod/mod_proxy.html">mod_proxy</a></code>
vekil sunucusu üzerinden erişilen sitelere uygulanan yapılandırma
yönergelerini bulundururlar. Örneğin aşağıdaki yapılandırma
<code>example.com</code> sitesine erişim için vekil sunucunun
sadece ağdaki bazı kullanıcılar tarafından kullanılabilmesini sağlayacaktır.</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><Proxy "http://www.example.com/*">
Require host bizimki.example.com
</Proxy></pre>
</div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="whatwhere">Hangi Yönergelere İzin Veriliyor? <a title="Permanent link" href="#whatwhere" class="permalink">¶</a></h2>
<p>Hangi yönergelere hangi yapılandırma bölümlerinde izin verildiğini
öğrenmek için yönerge <a href="mod/directive-dict.html#Context">bağlamına</a> bakınız. <code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code> bölümlerinde
izin verilen herşeye sözdizimsel olarak ayrıca
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#directorymatch"><DirectoryMatch></a></code>,
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#files"><Files></a></code>,
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#filesmatch"><FilesMatch></a></code>,
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#location"><Location></a></code>,
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#locationmatch"><LocationMatch></a></code>,
<code class="directive"><a href="./mod/mod_proxy.html#proxy"><Proxy></a></code>
ve <code class="directive"><a href="./mod/mod_proxy.html#proxymatch"><ProxyMatch></a></code>
bölümlerinde de izin verilir. Yine de bazı istisnai durumlar
mevcuttur:</p>
<ul>
<li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#allowoverride">AllowOverride</a></code> yönergesi sadece
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code>
bölümlerinde çalışır.</li>
<li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#options">Options</a></code> yönergesinin
<code>FollowSymLinks</code> ve <code>SymLinksIfOwnerMatch</code>
seçenekleri sadece <code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code> bölümlerinde veya <code>.htaccess</code>
dosyalarında çalışır.</li>
<li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#options">Options</a></code> yönergesi
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#files"><Files></a></code> ve
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#filesmatch"><FilesMatch></a></code>
bölümlerinde kullanılamaz.</li>
</ul>
</div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="merging">Bölümler Nasıl Katıştırılır? <a title="Permanent link" href="#merging" class="permalink">¶</a></h2>
<p>Yapılandırma bölümleri belli bir sıra ile uygulanır. Yapılandırma
yönergelerinin yorumlanışı üzerinde önemli etkilere sahip olabilmesi
nedeniyle neyin ne zaman çalıştığını anlamak çok önemlidir.</p>
<p>Yapılandırma bölümlerinin katıştırılma sırası şöyledir:</p>
<ol>
<li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code> (düzenli ifadeler hariç)
ve <code>.htaccess</code> aynı anda işleme sokulur
(<code>.htaccess</code> ile eğer izin verilmişse <code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code> içindeki bazı
yönergeler geçersiz kılınabileceği için).</li>
<li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#directorymatch"><DirectoryMatch></a></code>
(ve <code><Directory "~"></code>).</li>
<li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#files"><Files></a></code> ve
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#filesmatch"><FilesMatch></a></code> aynı anda
işleme sokulur.</li>
<li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#location"><Location></a></code>
ve <code class="directive"><a href="./mod/core.html#locationmatch"><LocationMatch></a></code>
aynı anda işleme sokulur.</li>
<li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#if"><If></a></code> bölümleri,
önceki bağlamlardan herhangi birinin içine alınmış olsalar bile.
</li>
</ol>
<p>Bazı önemli durumlar:</p>
<ul>
<li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code>
bölümündekiler hariç, her grup, yapılandırma dosyasında bulundukları
sıraya göre işleme sokulurlar. Örneğin, 4. grupta <em>/foo/bar</em> için yapılan
bir istek <code><Location "/foo/bar"></code> ve <code><Location
"/foo"></code> bölümleriyle de eşleşir ve bunlar yapılandırma
dosyalarında bulundukları sıraya göre değerlendirilir.</li>
<li>Yukarıda 1. grup olan <code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code> bölümü en kısa dizin elemanından en uzun
dizin elemanına doğru işleme sokulur. Yani, örneğin, <code><Directory
"/var/web/dir"></code> bölümü <code><Directory
"/var/web/dir/subdir"></code> bölümünden önce işleme sokulacaktır.</li>
<li>Eğer aynı dizin için birden fazla <code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code> bölümü varsa bunlar yapılandırma
dosyasında bulundukları sıraya göre işleme sokulurlar.</li>
<li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#include">Include</a></code> yönergeleri ile
yapılandırmaya dahil edilen dosyaların içerikleri <code class="directive"><a href="./mod/core.html#include">Include</a></code> yönergesinin bulunduğu yere konulduktan
sonra işleme sokulurlar.</li>
<li><code class="directive"><a href="./mod/core.html#virtualhost"><VirtualHost></a></code>
bölümlerinin içindeki bölümler, sanal konak tanımı dışındaki
karşılıklarından <em>sonra</em> uygulanırlar. Bu yöntemle ana sunucu
yapılandırmasındaki tanımlar geçersiz kılınabilir</li>
<li>İstek <code class="module"><a href="./mod/mod_proxy.html">mod_proxy</a></code> tarafından sunulduğu takdirde,
<code class="directive"><a href="./mod/mod_proxy.html#proxy"><Proxy></a></code> taşıyıcısı
işlem sırasında <code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code> taşıyıcısının yerini alır.</li>
<li>katıştırma düzeni üzerindeki etkisi nedeniyle, ilgili yapılandırma
yönergelerini <code class="directive"><a href="./mod/core.html#if"><If></a></code>'in
içinde ve dışında karıştırırken dikkatli olunmalıdır. Doğrudan
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#else"><Else></a></code> kullanımının
yardımı olabilir.</li>
<li><code>.htaccess</code> içinde <code class="directive"><a href="./mod/core.html#if"><If></a></code> kullanıldığında, üst dizindeki sarmalanmış
yönergeler, alt dizinde sarmalanmamış yönergelerden <em>sonra</em>
birleştirilir.</li>
</ul>
<div class="note"><h3>Bazı Teknik Bilgiler</h3>
Aslında, isim dönüşüm aşamasından (<code>Aliases</code> ve
<code>DocumentRoots</code>, URL'leri dosya isimlerine eşlemek için
kullanılırken) hemen önce uygulanan bir
<code><Location></code>/<code><LocationMatch></code> dizisi
vardır. Bu dizinin sonuçları isim dönüşüm aşaması tamamlandıktan sonra
tamamen elden çıkarılır.
</div>
<h3 id="relationship-module-configuration">Modüllerle
yapılandırma bölümleri arasındaki ilişki</h3>
<p>Yapılandırma bölümlerini okurken örneğin <code class="module"><a href="./mod/mod_rewrite.html">mod_rewrite</a></code>
gibi belli modüllerin yönergelerinin bu bölümlere nasıl katılacağı ve
ne zaman nasıl işleneceği gibi sorular sıkça aklımızdan geçer. Bunun
belli bir yanıtı yoktur ve biraz temel bilgi gerektirir. Her httpd
modülü yapılandırmasını kendi yönetir ve httpd.conf içindeki
yönergelerinin her biri belli bir bağlamdaki bir yapılandırmayı
belirtir. httpd bir komutu okunduğu sırada çalıştırmaz.</p>
<p>Çalışma anında, httpd çekirdeği geçerli isteğe hangilerinin
uygulanacağını belirlemek için yukarıda açıklanan sırada tanımlı
yapılandırma bölümlerini tekrar tekrar okur. Eşleşen ilk bölümün bu
istek için geçerli yapılandırmayı içerdiği varsayılır. Eğer alt
bölümlerden biri de eşleşmişse bu bölümlerde yönergeleri bulunan her
modüle yapılandırmasını iki bölüm arasında katıştırma şansı verilir.
Sonuç üçüncü bir yapılandırma olup işlem bütün yapılandırma bölümleri
değerlendirilene kadar sürer.</p>
<p>Yukarıdaki adımların ardından HTTP isteğiyle ilgili "asıl" işlem
başlar: her modül ondan istenen görevleri gerçekleştirme şansına sahip
olur. Nasıl davranacaklarını belirlemek için kendilerinin katıştırılmış
son yapılandırmalarını http çekirdeğinden alabilirler.</p>
<p>Sürecin tamamı bir örnekle görselleştirilebilir. Aşağıdaki örnekte
belli bir HTTP başlığını ayarlamak için <code class="module"><a href="./mod/mod_headers.html">mod_headers</a></code>
modülünün <code class="directive"><a href="./mod/mod_headers.html#header">Header</a></code> yönergesi
kullanılmıştır. <code>/example/index.html</code> isteği için httpd
<code>CustomHeaderName</code> başlığına hangi değeri atayacaktır?
</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><Directory "/">
Header set CustomHeaderName bir
<FilesMatch ".*">
Header set CustomHeaderName yedi
</FilesMatch>
</Directory>
<Directory "/example">
Header set CustomHeaderName iki
</Directory></pre>
<ul>
<li><code class="directive">Directory</code> "/" eşleşir ve ilk yapılandırma
olarak <code>CustomHeaderName</code> başlığı <code>bir</code>
değeriyle oluşturulur.</li>
<li><code class="directive">Directory</code> "/example" eşleşir ve
<code class="module"><a href="./mod/mod_headers.html">mod_headers</a></code> modülünün koduna göre bir katıştırma
durumundan yeni değer eskiyi geçersiz kılacağından yeni bir
yapılandırma ile <code>CustomHeaderName</code> başlığının değeri
<code>iki</code> yapılır.</li>
<li><code class="directive">FilesMatch</code> ".*" eşleşir ve başka bir
katıştırma fırsatı doğar: <code>CustomHeaderName</code> başlığının
değeri <code>yedi</code> yapılır.</li>
<li>Neticede HHP isteğinin sonraki adımlarında
<code class="module"><a href="./mod/mod_headers.html">mod_headers</a></code> çağrılıp <code>yedi</code> değeri
atanmış <code>CustomHeaderName</code> başlığını işleme sokması
istenecektir. <code class="module"><a href="./mod/mod_headers.html">mod_headers</a></code> normalde işini yapmak
için bu yapılandırmayı kullanacaktır. Fakat bundan, bir yönergenin
gerekli olmaması veya kullanımdan kaldırılması ve benzeri nedenlerle
yapılandırmada iptal edilmesi gibi daha karmaşık bir eylemi bir
modülün gerçekleştiremeyeceği anlamı çıkarılmamalıdır.</li>
</ul>
<p><code class="directive">Directory</code> ile aynı katıştırma sırasından dolayı
bu durum .htaccess için de geçerlidir. Burada anlaşılması gereken husus,
<code class="directive">Directory</code> ve <code class="directive">FilesMatch</code>
gibi yapılandırma bölümlerinin <code class="directive"><a href="./mod/mod_headers.html#header">Header</a></code> veya <code class="directive"><a href="./mod/mod_rewrite.html#rewriterule">RewriteRule</a></code> gibi modüle özgü
yönergelerle karşılaştırılmamasıdır, çünkü bunlar farklı seviyelerde
işlem görür.
</p>
<h3 id="merge-examples">Bazı Örnekler</h3>
<p>Aşağıdaki yapay örnekte katıştırma sırası gösterilmiştir. Hepsinin aynı
isteğe uygulandığı varsayımıyla, bu örnekteki yönergeler A > B > C
> D > E sırasıyla uygulanacaktır.</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><Location "/">
E
</Location>
<Files "f.html">
D
</Files>
<VirtualHost *>
<Directory "/a/b">
B
</Directory>
</VirtualHost>
<DirectoryMatch "^.*b$">
C
</DirectoryMatch>
<Directory "/a/b">
A
</Directory></pre>
<p>Daha somut bir örnek olarak aşağıdakini ele alalım.
<code class="directive"><a href="./mod/core.html#directory"><Directory></a></code>
bölümlerindeki erişim sınırlamaları ne olursa olsun <code class="directive"><a href="./mod/core.html#location"><Location></a></code> bölümü son olarak
değerlendirmeye alınacak ve sunucuya sınırsız erişim verecektir.
Başka bir deyişle, katıştırma sırası önemlidir, bu nedenle dikkatli
olmalısınız!</p>
<pre class="prettyprint lang-config"><Location "/">
Require all granted
</Location>
# Alooo! Bu <Directory> bölümünün hiçbir hükmü yok.
<Directory "/">
<RequireAll>
Require all granted
Require not host kkadam.example.com
</RequireAll>
</Directory></pre>
</div></div>
<div class="bottomlang">
<p><span>Mevcut Diller: </span><a href="./en/sections.html" hreflang="en" rel="alternate" title="English"> en </a> |
<a href="./fr/sections.html" hreflang="fr" rel="alternate" title="Français"> fr </a> |
<a href="./ja/sections.html" hreflang="ja" rel="alternate" title="Japanese"> ja </a> |
<a href="./ko/sections.html" hreflang="ko" rel="alternate" title="Korean"> ko </a> |
<a href="./tr/sections.html" title="Türkçe"> tr </a></p>
</div><div id="footer">
<p class="apache">Copyright 2026 The Apache Software Foundation.<br><a href="https://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0">Apache License, Version 2.0</a> altında lisanslıdır.</p>
<p class="menu"><a href="./mod/">Modüller</a> | <a href="./mod/quickreference.html">Yönergeler</a> | <a href="https://cwiki.apache.org/confluence/display/httpd/FAQ">SSS</a> | <a href="./glossary.html">Terimler</a> | <a href="./sitemap.html">Site Haritası</a> | <a href="https://bz.apache.org/bugzilla/enter_bug.cgi?product=Apache%20httpd-2">Hata bildir</a></p></div><script><!--//--><![CDATA[//><!--
if (typeof(prettyPrint) !== 'undefined') {
prettyPrint();
}
var langToggle = document.querySelector('.lang-toggle');
var topLang = document.querySelector('.toplang');
if (langToggle && topLang) {
langToggle.addEventListener('click', function() { topLang.classList.toggle('open'); });
}
var qv = document.getElementById('quickview');
if (qv) {
document.body.appendChild(qv);
var qvBtn = document.createElement('button');
qvBtn.className = 'qv-toggle';
qvBtn.setAttribute('aria-label', 'Toggle page navigation');
qvBtn.innerHTML = '☰';
document.body.appendChild(qvBtn);
qvBtn.addEventListener('click', function() {
var isOpen = qv.classList.toggle('open');
if (isOpen) {
qv.style.top = window.scrollY + 10 + 'px';
}
});
window.addEventListener('scroll', function() { qv.classList.remove('open'); });
}
//--><!]]></script>
</body></html>